Tatko, tatko! – do izby wpad\u0142 podekscytowany dzieciak – co\u015b na gnoju psa nam z\u017car\u0142o! A tera tam zaleg\u0142o i grzeje si\u0119 na s\u0142onecku! – Ojciec wsta\u0142, chwyci\u0142 le\u017c\u0105c\u0105 w k\u0105cie siekier\u0119 i wraz z synem pobieg\u0142 w stron\u0119 kupy obornika. Na szczycie wielkiej g\u00f3ry gnoju le\u017ca\u0142o d\u0142ugie cielsko o ob\u0142ym kszta\u0142cie. Nagle dziwne stworzenie poruszy\u0142o si\u0119 szeleszcz\u0105c chitynowym pancerzem. Ojciec zacisn\u0105\u0142 d\u0142onie na stylisku siekiery i cofn\u0105\u0142 si\u0119. Stw\u00f3r uni\u00f3s\u0142 przedni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 cielska, poruszy\u0142 licznymi odn\u00f3\u017cami i czu\u0142kami. Synek uciekej do izby! Matuli powiedz niech okienice i drzwi pozamyka i sied\u017ata tam p\u00f3ki nie wr\u00f3c\u0119! – krzykn\u0105\u0142 ch\u0142op. Tatko a ty?! – powiedzia\u0142 dr\u017c\u0105cym g\u0142osem dzieciak. Ja lec\u0119 do wsi. Pono\u0107 wied\u017amak tam u so\u0142tysa siedzi! odkrzykn\u0105\u0142 ojciec. No umykej – doda\u0142 po chwili, po czym biegiem ruszy\u0142 traktem w stron\u0119 wioski.<\/i><\/p>\n
Onyhypohora<\/p>\n
Onyhphora zwana tak\u017ce przez prostych ludzi gnojowcem lub te\u017c gnojownikiem nale\u017cy do grupy stawonog\u00f3w. Nazwa onyphophora oznacza pratchawiec (od sposobu oddychania poprzez tchawki). Druga za\u015b nazwa gnojowiec lub te\u017c gnojownik zosta\u0142a nadana stworowi przez ludzi prostych i nieuczonych. Ot\u00f3\u017c onyphopohora \u017cywi si\u0119 kompostem, a szczeg\u00f3lnie upodoba\u0142a sobie obornik kt\u00f3ry licznie wyst\u0119puje w pobli\u017cu ludzkich siedzib. <\/p>\n
Pierwotnie onyhypohora wyst\u0119powa\u0142a w wi\u0119kszych puszczach takich jak Brokolin \u017ceruj\u0105c tam w\u015br\u00f3d runa le\u015bnego. Dopiero po pojawieniu si\u0119 ludzi zacz\u0119\u0142a stopniowo bytowa\u0107 w pobli\u017cu ich siedzib, gdy\u017c tam mog\u0142a znale\u017a\u0107 wi\u0119ksze ilo\u015bci po\u017cywienia. Mimo i\u017c \u017cywi si\u0119 ona martwymi szcz\u0105tkami organicznymi (zw\u0142aszcza ro\u015blinnymi) i odchodami innych zwierz\u0105t, to nie pogardzi mi\u0119sem b\u0119d\u0105cym bogatym w bia\u0142ko. Dlatego te\u017c jest niebezpieczna dla ludzi, zw\u0142aszcza dzieci. <\/p>\n
Onyhypohory \u017cyj\u0105 zazwyczaj samotnie, dopiero podczas okresu godowego przypadaj\u0105cego na jesie\u0144 \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w grupy licz\u0105ce od 3 do 5 osobnik\u00f3w. Samica gnojownika sk\u0142ada od 6 do 8 jaj. Za gniazdo zazwyczaj s\u0142u\u017c\u0105 jej kupy kompostu lub obornika, kt\u00f3re podczas procesu gnilnego wytwarzaj\u0105 ciep\u0142o.<\/p>\n
Doros\u0142e samice gnojowca osi\u0105gaj\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 oko\u0142o 140 cm, a samce za\u015b mog\u0105 dochodzi\u0107 nawet do 250 cm. Ich segmentowe, chitynowe pancerze nie s\u0105 zbyt wytrzyma\u0142e. G\u0142\u00f3wnym ich atutem jest elastyczno\u015b\u0107. Onyhypohora porusza si\u0119 na kr\u00f3tkich odn\u00f3\u017cach zako\u0144czonych haczykowato, co pozwala jej pokonywanie r\u00f3\u017cnorakich przeszk\u00f3d takich jak np. pnie drzew czy te\u017c \u015bciany domostw. Po\u017cywia si\u0119 za pomoc\u0105 silnych szcz\u0119koczu\u0142ek potrafi\u0105cych mia\u017cd\u017cy\u0107 ko\u015bci. Jest to jej g\u0142\u00f3wna bro\u0144. Poza tym z racji \u017cywienia si\u0119 zgnilizn\u0105 jej \u015blina jest niezwykle truj\u0105c\u0105 wydzielin\u0105. <\/p>\n
Gnojownik wyst\u0119puje obecnie na ca\u0142ym kontynencie. Zakres jego wyst\u0119powania ograniczaj\u0105 lasy i ludzkie osady (w kt\u00f3rych egzystuje) oraz zbiorniki wodne, gdy\u017c stw\u00f3r ten panicznie boi si\u0119 wilgoci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
stw\u00f3r<\/p>\n","protected":false},"author":2527,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[36],"tags":[],"class_list":["post-943","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bestiariusz","et-doesnt-have-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/943","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2527"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=943"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/943\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=943"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}