Yule<\/P><\/B>
\n„Jak powszechnie wiadomo, Wszech\u015bwiat – podobnie jak \u017cycie – toczy si\u0119 ko\u0142em. Ko\u0142em, na kt\u00f3rego obr\u0119czy zaznaczono osiem magicznych punkt\u00f3w, daj\u0105cych pe\u0142ny obr\u00f3t, czyli cykl roczny. Punktami tymi, le\u017c\u0105cymi na obr\u0119bie ko\u0142a w parach dok\u0142adnie naprzeciw siebie, s\u0105: Imbaelk – czyli Kie\u0142kowanie, Lammas – czyli Dojrzewanie, Beleteyn – Rozkwit oraz Saovine – Zamieranie. S\u0105 tak\u017ce na kole zaznaczone dwa Solstycja, czyli Przesilenia – zimowe, zwane Midinvaerne oraz Midaete, letnie. S\u0105 tak\u017ce dwa Ekwinokcja, czyli R\u00f3wnonoce – Birke, wiosenna i Velen, jesienna. Daty te dziel\u0105 okr\u0105g na osiem cz\u0119\u015bci – i tak te\u017c (…) dzieli si\u0119 rok.”
\n\u00b4Wie\u017ca Jask\u00f3\u0142ki\u00b4 <\/I><\/p>\n
Midinvaerne, zwane r\u00f3wnie\u017c Yule, obchodzone jest w najd\u0142u\u017csz\u0105 noc w roku, czyli, wedle ludzkiej rachuby, oko\u0142o 22 grudnia. <\/p>\n
Historia Yule si\u0119ga jeszcze zamierzch\u0142ych czas\u00f3w sprzed Koniunkcji Sfer. \u00d3w dzie\u0144, czczony w\u00f3wczas przede wszystkim przez rolnik\u00f3w, wyznacza\u0142 koniec zimy i pocz\u0105tek wiosny, a jako \u017ce od tego momentu dnia zaczyna\u0142o przybywa\u0107, traktowano \u015bwi\u0119to jako narodziny s\u0142o\u0144ca. <\/p>\n
Chocia\u017c obecnie nikt tak w\u0142a\u015bciwie nie pami\u0119ta prawdziwego pochodzenia \u015bwi\u0119ta, jego symbolika pozosta\u0142a taka sama. Yule jest por\u0105 zmian, kiedy jasno\u015b\u0107 spotyka si\u0119 z ciemno\u015bci\u0105, jest czasem odnowy, pocz\u0105tkiem zwyci\u0119stwa nad si\u0142ami mroku i zimna. I tak, jak odradza si\u0119 s\u0142o\u0144ce, odradza si\u0119 i dusza, a Zimowe Przesilenie jest dowodem, \u017ce po nocy zawsze przychodzi dzie\u0144. Dlatego te\u017c wszyscy gromadz\u0105 si\u0119 w zamkach, domach i karczmach, by z tymi, kt\u00f3rych najbardziej kochaj\u0105 dzieli\u0107 si\u0119 pi\u0119knem i mi\u0142o\u015bci\u0105, by wybacza\u0107, rozumie\u0107 i obdarza\u0107 prezentami. No i oczywi\u015bcie po to, \u017ceby je\u015b\u0107, pi\u0107 i bawi\u0107 si\u0119 do woli! <\/p>\n
„Przecie to wigilia Yule. (…)
\n\u015awi\u0119tuj\u0105 ludziska. Bawi\u0105 si\u0119. Wr\u00f3\u017cby
\nstawiaj\u0105. ”
\n\u00b4Pani Jeziora\u00b4 <\/I><\/p>\n
Jako, \u017ce jedzenie jest symbolem wzrastania, Yule nie mog\u0142oby si\u0119 oby\u0107 bez porz\u0105dnej uczty. Kiedy wi\u0119c kiedy w najd\u0142u\u017csz\u0105 noc w roku gromadzi si\u0119 rodzina i przyjaciele, na stole pojawia si\u0119 niezliczona ilo\u015b\u0107 smako\u0142yk\u00f3w – mi\u0119s, polewek, deser\u00f3w, win. Nie mo\u017ce jednak w\u015br\u00f3d nich zabrakn\u0105\u0107 tradycyjnych potraw Midinvaerne, czyli ryb, orzech\u00f3w i dro\u017cd\u017cowych ciast, ani tradycyjnych napitk\u00f3w – grzanego wina i piwa, grogu i pysznego cydru! <\/p>\n
Kiedy ju\u017c wszyscy najedz\u0105 i napij\u0105 si\u0119 do woli, przychodzi czas na wr\u00f3\u017cby, gdy\u017c podobno w Yule w\u0142a\u015bnie naj\u0142atwiej zajrze\u0107 w to, co niezbadane i zobaczy\u0107, co przyniesie przysz\u0142o\u015b\u0107. I rzuca si\u0119 sk\u00f3rkami z jab\u0142ek, \u017ceby odkry\u0107 inicja\u0142y ma\u0142\u017conka, wr\u00f3\u017cy si\u0119 z wie\u0144c\u00f3w, z kulek ulepionych z ciasta i rybich o\u015bci, z gwiazd i z szadzi, kt\u00f3ra zwiastuje du\u017co mleka i miodu, a tak\u017ce ze snopk\u00f3w s\u0142omy. Wytrz\u0105sano z nich ziarno i je\u017celi wypad\u0142a parzysta liczba, kto\u015b m\u00f3g\u0142 liczy\u0107 na szybki o\u017cenek. Ci\u0105gni\u0119to r\u00f3wnie\u017c \u017ad\u017ab\u0142a. Wyci\u0105gni\u0119cie zielonej trawki oznacza\u0142o to, \u017ce mo\u017cna liczy\u0107 na \u015blub w najbli\u017cszym karnawale. Im bardziej \u017ad\u017ab\u0142o zwi\u0119dni\u0119te, tym d\u0142u\u017csze czekanie. Po\u017c\u00f3\u0142k\u0142e oznacza\u0142o staropanie\u0144stwo. Popularne jest r\u00f3wnie\u017c umieszczanie pod talerzami rozmaitych przedmiot\u00f3w. I tak, w\u0119giel oznacza\u0142 \u017ca\u0142ob\u0119, s\u00f3l – \u0142zy, chleb – dostatek, pier\u015bcie\u0144 – wesele, a mirt – zar\u0119czyny. <\/p>\n
„Deck the halls with boughs of holly
\n\u00b4Tis the season to be jolly
\nDon we now our gay apparel
\nSing the ancient yuletide carol!” <\/I><\/p>\n
Z Yule wi\u0105\u017ce si\u0119 te\u017c wiele tradycji i zabobon\u00f3w. Na ca\u0142ym Kontynencie popularne jest palenie tzw. k\u0142ody Yule. W wigili\u0119 Yule \u015bcina si\u0119 drzewo, z namaszczeniem ci\u0105gnie je za wierzcho\u0142ek do domu i wieczorem pali, polewaj\u0105c je wcze\u015bniej olejem i grzanym winem i posypuj\u0105c sol\u0105, a wtedy ogie\u0144 Yule niczym s\u0142o\u0144ce ogrzewa i rozja\u015bnia domy i serca swoimi migocz\u0105cymi p\u0142omieniami. Szcz\u0105tki k\u0142ody s\u0105 zbierane, zawijane w p\u0142\u00f3tno i przechowywane do nast\u0119pnego Yule. W Temerii drzewo zosta\u0142o jednak zast\u0105pione przez… ciasto! Ogromn\u0105 rolad\u0119 udekorowan\u0105 lukrem, r\u00f3\u017cami i ostrokrzewem. <\/p>\n
Kilka zwyczaj\u00f3w zwi\u0105zanych jest tak\u017ce z zimozielonymi ro\u015blinami, kt\u00f3re w Yule symbolizuj\u0105 nadziej\u0119. Ga\u0142\u0105zkami choiny zamiata si\u0119 pod\u0142og\u0119 chaty, co ma podobno wygna\u0107 wszystkie choroby ni nieszcz\u0119\u015bcia. K\u0142uj\u0105ce li\u015bcie ostrokrzewu chroni\u0105 przed z\u0142ymi duchami. Na wyspach Skellige kap\u0142anki Modron Freyii \u015bcinaj\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 jemio\u0142\u0119 rosn\u0105c\u0105 na Hindarsfjall i rozdaj\u0105 wyspiarzom. Podobno ga\u0142\u0105zka jemio\u0142y powieszona nad progiem chroni ca\u0142e domostwo. Panny, chc\u0105ce zdoby\u0107 adoratora, w przed\u015bwi\u0105teczny n\u00f3w zerwa\u0107 musz\u0105 rozmaryn i co dzie\u0144, a\u017c do Yule, wpatrywa\u0107 si\u0119 w niego, my\u015bl\u0105c o swoim wybranku. W najd\u0142u\u017csz\u0105 noc w roku w\u0142o\u017cy\u0107 powinny rozmaryn pod poduszk\u0119, a nast\u0119pnego dnia zakopa\u0107 lub spali\u0107 i rozsypa\u0107 popi\u00f3\u0142 na cztery strony \u015bwiata. <\/p>\n
Na p\u00f3\u0142nocy gospodyni piek\u0105c ciasto na wieczerz\u0119 Midinvaerne wk\u0142ada sobie s\u0142om\u0119 do but\u00f3w i chodzi z ni\u0105 tak a\u017c do nowiu przed Imbaelk, kiedy to pali j\u0105 i okadza na szcz\u0119\u015bci wszystkich domownik\u00f3w. Gospodarz znowu ma obowi\u0105zek zaprosi\u0107 na wieczerz\u0119 dzikie zwierz\u0119ta, a kiedy te si\u0119 nie zjawiaj\u0105, zaklina\u0107 je, by nie przychodzi\u0142y ca\u0142y rok. Wierzono r\u00f3wnie\u017c, \u017ce je\u017celi do pierwszego siewu doda si\u0119 ziarna wykruszonego ze snopka Yule, gwarantuje to urodzaj. <\/p>\n
Na po\u0142udniu i wschodzie w \u015bwi\u0105teczny poranek, do cebrzyka pe\u0142nego wody wrzuca si\u0119 monet\u0119 i chleb. Ka\u017cdy, kto si\u0119 w owym cebrzyku umyje b\u0119dzie bogaty i zdrowy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015bwi\u0119to<\/p>\n","protected":false},"author":177,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-635","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-o-swiecie","et-doesnt-have-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/635","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/users\/177"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=635"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/635\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=635"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=635"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=635"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}