<\/span>Wst\u0119p <\/span>Co to jest ten klimat?<\/p>\n <\/span> Na pewno wiele razy spotka\u0142e\u015b si\u0119 ze stwierdzeniem: „grali\u015bmy wczoraj w rpg, m\u00f3wi\u0119 ci ale by\u0142 klimat” czy te\u017c „wczoraj cienka by\u0142a sesja w og\u00f3le nie by\u0142o klimatu”. Problem pojawia si\u0119 wtedy gdy zapytasz, a c\u00f3\u017c to jest ten klimat? Niezbyt sensowne pr\u00f3by t\u0142umaczenia jakie si\u0119 wtedy pojawiaj\u0105 to prawie niewzruszalna regu\u0142a. W\u0142a\u015bnie zatem co okre\u015blimy mianem klimatu w trakcie sesji? <\/span>Techniki wywo\u0142ywania konkretnego nastroju Teraz zajmijmy si\u0119 groz\u0105, kt\u00f3ra jest bezsprzecznie najtrudniejszym do osi\u0105gni\u0119cia w trakcie sesji rpg nastrojem. Szczerze m\u00f3wi\u0105c ja w czasie swojej kariery gracza i mistrza gry spotka\u0142em tylko jednego prowadz\u0105cego, kt\u00f3ry potrafi\u0142 kilku ju\u017c wtedy doros\u0142ych facet\u00f3w nie\u017ale wystraszy\u0107 (gdy kiedykolwiek b\u0119dziecie mieli okazj\u0119 zagra\u0107 w ZC u Mi\u0142osza nie wahajcie si\u0119 ani przez chwil\u0119, du\u017co si\u0119 nauczycie, a frajdy b\u0119dziecie mieli co niemiara). Kilka przydatnych sztuczek (jeste\u015b graczem to nie czytaj!!!)<\/p>\n <\/span>Nie kostkologii <\/span>– aby utrzyma\u0107 nastr\u00f3j grozy, nie polecam wykonywania \u017cadnych rzut\u00f3w kostkami. Gdy koniecznie chcesz u\u017cywa\u0107 mechaniki to jest pewien fajny spos\u00f3b niestety raczej trudny do realizacji w systemie W:GW L, ale gdy prowadzisz np. WFRP to mo\u017cesz zarz\u0105dzi\u0107 wykonanie kilkunastu rzut\u00f3w przyporz\u0105dkowanych do konkretnych atrybut\u00f3w ju\u017c przed sesj\u0105 zapisa\u0107 sukcesy i pora\u017cki, a w trakcie grania odkre\u015bla\u0107 kolejne wyniki po u\u017cyciu ich w rzucie bez rzutu J. Odwieczny problem test\u00f3w spostrzegawczo\u015bci to ju\u017c i w W:WG mo\u017cna tak za\u0142atwi\u0107. Przecie\u017c gdy ka\u017cesz graczom rzuca\u0107 na spostrzegawczo\u015b\u0107 lub te\u017c sam zaczynasz co\u015b miota\u0107 to Hanzie od razu w\u0142adcza si\u0119 syrena alarmowa i gdy przypadkiem niczego nie zauwa\u017c\u0105 zaczynaj\u0105 dziwnie b\u0142\u0105dzi\u0107 po okolicy niby to podziwiaj\u0105c tak pi\u0119kne okoliczno\u015bci przyrody , a tak dyskretnie lukasz na zapisane wyniki i znale\u017ali co\u015b to dobrze nie trudno. Dzia\u0142 Groza, Ksi\u0119ga Bajarza W:GW str. 141 <\/p>\n Ksi\u0119ga Bajarza w grze W:GW zawiera szeroki dzia\u0142 po\u015bwi\u0119cony tworzeniu r\u00f3\u017cnego rodzaju nastroju z niewiadomych przyczyn rozdzia\u0142 o grozie obok dobrych regu\u0142 zawiera moim zdaniem du\u017co b\u0142\u0119dnych za\u0142o\u017ce\u0144 i porad (inne rodzaje nastroju s\u0105 opracowane du\u017co lepiej) poni\u017cej wyliczam te, kt\u00f3rych nie powiniene\u015b stosowa\u0107, oczywi\u015bcie moim skromnym zdaniem: <\/span> Mam nadziej\u0119, \u017ce tekst ten przyda si\u0119 du\u017cej cz\u0119\u015bci z was, by\u0107 mo\u017ce nawet kto\u015b si\u0119 skusi na poprowadzenie scenariusza grozy i przy wykorzystaniu moich porad uda mu si\u0119 doprowadzi\u0107 do wype\u0142nienia pocz\u0105tkowych za\u0142o\u017ce\u0144. Inni mo\u017ce wykorzystaj\u0105 moje nauki przy tworzeniu sesji w pozosta\u0142ych rodzajach nastroju, wielce bym by\u0142 z tego powodu rad. Z ch\u0119ci\u0105 te\u017c przyjm\u0119 od was relacje o waszych spostrze\u017ceniach i opracowanych technikach tworzenia nastroju, by\u0107 mo\u017ce pozwoli to w przysz\u0142o\u015bci rozszerzy\u0107 ten tekst. Informuj\u0119 jeszcze, \u017ce zamierzam wkr\u00f3tce przedstawi\u0107 wam scenariusz gdzie b\u0119dziecie mogli prze\u0107wiczy\u0107 praktyczne dzia\u0142anie powy\u017cszych porad. Teraz \u017cycz\u0119 mi\u0142ej zabawy i owocnego straszenia. <\/p>\n <\/span> artyku\u0142<\/p>\n","protected":false},"author":82,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"class_list":["post-336","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-porady","et-doesnt-have-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/336","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/users\/82"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=336"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/336\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiedzmin.zrpg.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/span>
\n<\/span> W tym kr\u00f3tkim artykule chc\u0119 pokaza\u0107 wszystkim Bajarzom, czym jest klimat sesji i jak nale\u017cy prowadzi\u0107 \u017ceby ten klimat osi\u0105gn\u0105\u0107. Nie ukrywam, \u017ce wiele z tego co poni\u017cej przeczytasz gdzie\u015b ju\u017c by\u0142o poruszone, szczeg\u00f3lnie we wczesnych numerach Magii i Miecza cz\u0119sto by\u0142a o tym mowa, jednak zdaj\u0119 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 u\u017cytkownik\u00f3w strony Wied\u017amin: Gra Wyobra\u017ani Nieoficjalnie nie posiada wspomnianych egzemplarzy tego pisma (i raczej posiada\u0107 ich nie b\u0119dzie), a co za tym idzie tekst ten b\u0119dzie dla nich czym\u015b nowym i mam nadziej\u0119 pomocnym.
\nUwaga: tekst nie jest przeznaczony w\u0142\u0105cznie dla prowadz\u0105cych W:GW, a nawet wr\u0119cz przeciwnie powinien przyda\u0107 si\u0119 wszystkim prowadz\u0105cym bez wzgl\u0119du na ich ulubiony system. <\/p>\n
\n Najpro\u015bciej klimat odnie\u015b\u0107 do zaanga\u017cowania w opowie\u015b\u0107 i satysfakcji jak\u0105 osi\u0105gaj\u0105 graj\u0105cy oraz prowadz\u0105cy w trakcie snucia opowie\u015bci. Czyli sesja klimatyczna to taka, kt\u00f3ra sprawia maksimum frajdy. Rodzaj klimatu jaki zostanie stworzony w trakcie sesji to ju\u017c inna sprawa, mo\u017ce to by\u0107: groza, podniecenie, komizm, rozmarzenie, refleksja oraz wiele innych jednak na stwierdzenie przez konkretnego uczestnika sesji, \u017ce by\u0142o klimatycznie podstawowy wp\u0142yw ma to czy on si\u0119 dobrze bawi\u0142. Budowanie odpowiedniego nastroju (nastr\u00f3j i klimat w zasadzie mo\u017cna traktowa\u0107 w rpg jako synonimy) nie mo\u017ce by\u0107 sztuk\u0105 dla sztuki ale zawsze musi i\u015b\u0107 w parze z oczekiwaniami graj\u0105cych. Sp\u00f3jrzmy na tak\u0105 sytuacj\u0119: gracze Rychu i Zdzichu s\u0105 w doskona\u0142ym nastroju, natomiast bajarz Heniek zamierza prowadzi\u0107 opowie\u015b\u0107 grozy, ostro si\u0119 bierze do roboty i rozpoczyna od mrocznego opisu przyrody, po czym idzie za ciosem i stawia przed graczami tajemnicze wyzwanie. Jakie s\u0105 mo\u017cliwo\u015bci dalszego rozwoju sesji: by\u0107 mo\u017ce He\u0144kowi uda si\u0119 prze\u0142ama\u0107 nastr\u00f3j jaki przynie\u015bli ze sob\u0105 jego gracze (ale sztuka ta nie jest prosta, gdy\u017c wymaga od bajarza du\u017cego do\u015bwiadczenia oraz profesjonalizmu) i stworzy\u0107 tak\u0105 sesj\u0119 jak\u0105 planowa\u0142, ale bardziej prawdopodobne jest to, \u017ce jego zamierzenia spal\u0105 na panewce, a gracze b\u0119d\u0105 kwitowa\u0107 jego wysi\u0142ki spojrzeniem pe\u0142nym politowania. Na szcz\u0119\u015bcie dla mniej do\u015bwiadczonych bajarzy jest wyj\u015bcie z tej sytuacji. Najpro\u015bciej jest si\u0119gn\u0105\u0107 po inny scenariusz, oczywistym mankamentem takiego rozwi\u0105zania jest to, \u017ce zwykle tych „zapasowych” scenariuszy jest niewiele, o ile w og\u00f3le jakiekolwiek s\u0105. Jednak wtedy mamy w rezerwie drugi nieco trudniejszy spos\u00f3b, po prostu nale\u017cy modyfikowa\u0107 posiadany scenariusz tak \u017ceby d\u0105\u017cy\u0107 do podstosowania go do nastroju w jakim ju\u017c s\u0105 graj\u0105cy. Teraz Heniek mo\u017ce prowadzi\u0107 t\u0119 sam\u0105 opowie\u015b\u0107 ale na poczekaniu wprowadzaj\u0105c do niej kilka element\u00f3w humorystycznych w miejsce tych maj\u0105cych wywo\u0142ywa\u0107 strach i napi\u0119cie np. g\u0142\u00f3wny winowajca w\u0105pierz z klubu anonimowych krwioholik\u00f3w, w momencie gdy zechce wyszczerzy\u0107 k\u0142y, poka\u017ce w ca\u0142ej krasie swoje uz\u0119bienie pe\u0142ne ubytk\u00f3w (niezbyt to lotne ale dla rozweselonych graczy wystarczy) itp. Wierz mi po zastosowaniu si\u0119 do tych rad gracze wychodz\u0105c z sesji na pewno j\u0105 skwituj\u0105 stwierdzeniem: „niez\u0142a by\u0142a klima”. W tym miejscu warto poruszy\u0107 jeszcze jedn\u0105 kwesti\u0119. Ty Bajarzu znasz swoich graczy i wiesz co oni lubi\u0105, pr\u00f3by tworzenia klimatu w zatwardzia\u0142ych mi\u0142o\u015bnikach akcji w postaci wprowadzania romantycznego nastroju s\u0105 prawie na pewno skazane na niepowodzenie, dlatego musisz tworzy\u0107 scenariusze pod upodobania swoich graczy, natomiast gdy korzystasz z opowie\u015bci spisanych przez innych zawsze uprzednio je modyfikowa\u0107 sprowadzaj\u0105c do epizodu te elementy, kt\u00f3re s\u0105 przez twoich graczy nieporz\u0105dne, a rozwijaj\u0105c pozosta\u0142e.
\n Podsumowuj\u0105c klimat r\u00f3wna si\u0119 rado\u015b\u0107 jak\u0105 czerpiemy z grania, kt\u00f3ra osi\u0105gana jest dzi\u0119ki tworzeniu opowie\u015bci o odpowiednim w danym momencie nastroju.<\/p>\n
\n<\/span>
\n<\/span> Niemo\u017cliwo\u015bci\u0105 jest opisanie technik wywo\u0142ywania wszelkiego rodzaju nastroju, dlatego zajm\u0119 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie atmosfer\u0105 grozy, jak\u0105 t\u0105, kt\u00f3rej pr\u00f3by osi\u0105gni\u0119cia najcz\u0119\u015bciej ko\u0144cz\u0105 si\u0119 niepowodzeniem. Uczciwie informuj\u0119, \u017ce w tej cz\u0119\u015bci opr\u00f3cz moich pomys\u0142\u00f3w pojawi\u0105 si\u0119 triki om\u00f3wione w rozdziale „Techniki terroru” dodatku „Ravenloft Realm of Terror” i opracowanego na jego podstawie artyku\u0142u autorstwa Andrzeja Miszkurki i Tomasza Kreczmara pod tytu\u0142em „W\u0142os si\u0119 je\u017cy czyli jak przestraszy\u0107 graczy”, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w numerze 5(10)\/94 Magii i Miecza, a prawie w ca\u0142o\u015bci po\u015bwiecony by\u0142 horrorowi w rpg, jak r\u00f3wnie\u017c numery podpatrzone u innych prowadz\u0105cych.
\nWspomnia\u0142em wcze\u015bniej, \u017ce niezwykle trudne jest prze\u0142amanie nastroju, kt\u00f3ry na sesj\u0119 przynosz\u0105 gracze. Poni\u017cszy tekst da Ci narz\u0119dzie (przynajmniej tak\u0105 mam nadziej\u0119) i wiedz\u0119 profesjonaln\u0105 potrzebn\u0105 to takich dzia\u0142a\u0144, niestety do\u015bwiadczenie musisz ju\u017c doby\u0107 sam.
\n Na pocz\u0105tek kilka prawd uniwersalnych przydatnych w tworzeniu dowolnych rodzaj\u00f3w atmosfery.
\n<\/span>Przygotowanie <\/span>– ka\u017cdy bajarz powinien by\u0107 perfekcyjnie przygotowany do prowadzenia opowie\u015bci (szczeg\u00f3lnie opowie\u015bci autorstwa innej osoby). Rozumiem przez to wyrywkow\u0105 znajomo\u015b\u0107 scenariusza, nic tak nie psuje nastroju jak bajarz, kt\u00f3ry w kulminacyjnym momencie doczytuje scenariusz. Nie oznacza to, \u017ce musisz zna\u0107 opowie\u015b\u0107 na pami\u0119\u0107 ale warto \u017ceby\u015b wcze\u015bniej przynajmniej dwukrotnie uwa\u017cnie j\u0105 przeczyta\u0142 i wynotowa\u0142 na jakiej\u015b szybko dost\u0119pnej kartce co wa\u017cniejsze zagadnienia, relacje mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi NPC-ami. Powiniene\u015b te\u017c prze\u0107wiczy\u0107 kluczowe opisy, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 si\u0119 mia\u0142y pojawi\u0107 w trakcie sesji, na pocz\u0105tek mo\u017cesz je zapisywa\u0107, p\u00f3\u017aniej nie b\u0119dzie to ju\u017c konieczne. Nie wymaga to od Ciebie du\u017cego nak\u0142adu pracy, a korzy\u015bci s\u0105 olbrzymie.
\n<\/span>Otoczenie <\/span>wa\u017cne jest te\u017c miejsce, kt\u00f3re wybierasz na prowadzenie sesji np. prowadzenie w ruinach zamku jakich nie brakuje na jurze krakowsko-cz\u0119stochowskiej ma zdecydowan\u0105 przewag\u0119 nad sesj\u0105 w ciasnym pokoju. Oczywi\u015bcie plan ten jedynie w okresie wakacyjnym ma niewielk\u0105 szans\u0119 powodzenia (chyba, \u017ce kto\u015b akurat mieszka w takiej okolicy) i zapewne b\u0119dziesz skazany na sw\u00f3j pok\u00f3j ale tu te\u017c mo\u017cesz co nieco poprawi\u0107. Kilka grafik na \u015bcianach, mo\u017ce jaki\u015b egzemplarz bia\u0142ej broni i inne tego typu zabiegi wnios\u0105 istotny wk\u0142ad w tworzenie nastroju. Czas rozgrywania sesji te\u017c ma znaczenie np. du\u017co trudniej wywo\u0142a\u0107 nastr\u00f3j grozy w \u015brodku dnia ni\u017c ju\u017c po zmroku graj\u0105c przy blasku \u015bwiec. Warto by by\u0142o gdyby\u015b tak ustala\u0142 terminy sesji, \u017ceby opr\u00f3cz grupy nikogo nie by\u0142o w domu, dochodz\u0105cy z do\u0142u krzyk kochanej mamu\u015bki: „Tadziu nie widzia\u0142e\u015b mojego czarnego stanika” mo\u017ce doskonale wp\u0142yn\u0105\u0107 na sesj\u0119 komediow\u0105 ale ju\u017c w trakcie horroru jest totalnie niewskazany,
\n<\/span>Zmys\u0142y <\/span>cz\u0142owiek ma pi\u0119\u0107 poznanych zmys\u0142\u00f3w, dlaczego zatem w trakcie prowadzenia ogranicza\u0107 si\u0119 do jednego czy dw\u00f3ch. Mo\u017cesz na czas sesji przytarga\u0107 do pokoju siano, ga\u0142\u0119zie sosny czy inne tego typu akcesoria wydzielaj\u0105ce specyficzny dla wiejskich, czy le\u015bnych teren\u00f3w zapach (to wtedy gdy tam toczy si\u0119 akcja), co do miast to raczej nie polecam stawiania wiaderka z kompostem jako imitacji rynsztok\u00f3w. Gdy gracze b\u0119d\u0105 pr\u00f3bowa\u0107 zidentyfikowa\u0107 jakie\u015b eliksiry daj im do spr\u00f3bowania przygotowane przez Ciebie uprzednio specja\u0142y, tylko nie przesadzaj i nie dodawaj do nich butaprenu i innych tego typu substancji. Mo\u017cesz si\u0119 nawet posun\u0105\u0107 do uzale\u017cnienia powodzenia identyfikacji od rozpoznania tego co im serwujesz. Co do dotyku to mog\u0105 si\u0119 nieraz przyda\u0107 jakie\u015b drobne rekwizyty. Mo\u017cliwo\u015bci jest niesko\u0144czona ilo\u015b\u0107, a zale\u017c\u0105 tylko od tre\u015bci scenariusza i Twojej inwencji.
\n<\/span>Muzyka <\/span>o idealno\u015bci tego narz\u0119dzia chyba nie musz\u0119 nikogo zapewnia\u0107, a wspominam o nim tylko pro forma. Do prowadzenia horror\u00f3w polecam wybrane utwory Dead Can Dance opr\u00f3cz tego firma Chaosium wyda\u0142a specjalnie stworzon\u0105 w tym celu \u015bcie\u017ck\u0119 d\u017awi\u0119kow\u0105 ale nie widzia\u0142em \u017ceby gdzie\u015b w Polsce mo\u017cna j\u0105 by\u0142o naby\u0107 (chocia\u017c si\u0119 stara\u0142em), mo\u017ce kto\u015b z was ma inne informacje?
\n<\/span>Wywiad <\/span>bardzo przydatne jest dowiedzenie si\u0119 od graczy jakie dzia\u0142ania zamierzaj\u0105 podj\u0105\u0107 na nast\u0119pnej sesji. Pozwoli Ci to przygotowa\u0107 scenariusz dostosowany do ich plan\u00f3w.
\n<\/span>Wprowadzenie <\/span>naprawd\u0119 \u015bwietne, niestety mo\u017cliwe tylko w przypadku znanych Ci dobrze graczy. Zanim jeszcze zaczniesz prowadzi\u0107 mo\u017cesz po\u015bwi\u0119ci\u0107 chwil\u0119 czasu na typowe plotkowanie z kumplami, z tym \u017ce oni nie powinni sobie zdawa\u0107 sprawy z tego, \u017ce ca\u0142y czas sprowadzasz rozmow\u0119 na tematy kt\u00f3re maja w nich wzbudzi\u0107 emocje nast\u0119pnie wykorzystane przez Ciebie w trakcie sesji. Znasz ich wiesz co lubi\u0105, czego nie cierpi\u0105, czego si\u0119 obawiaj\u0105, o czym ma\u017c\u0105 i wykorzystaj to. By\u0107 mo\u017ce znalaz\u0142o by si\u0119 kilku etyk\u00f3w, kt\u00f3rzy zacz\u0119liby udowadnia\u0107, \u017ce takie dzia\u0142anie jest w\u0105tpliwe moralnie ale to nam chyba nie przeszkadza, przecie\u017c ci sami ludzie zwykle opowiadaj\u0105 banialuki o tym jak to gry rpg odrywaj\u0105 m\u0142odych ludzi od rzeczywisto\u015bci i sprowadzaj\u0105 ich na drog\u0119 satanizmu. Znacie jakiego\u015b satanist\u0119 bo ja nie, a rpgowc\u00f3w znam dziesi\u0105tki.
\n<\/span><\/span>Umiar <\/span>je\u017celi wszystkie sesje b\u0119dziesz prowadzi\u0142 z nastawieniem na tworzenie konkretnego nastroju lub nastroju w og\u00f3le to szybko stanie si\u0119 to nudne i przestanie spe\u0142nia\u0107 swoj\u0105 rol\u0119. Pami\u0119taj \u017ceby cz\u0119sto pozwala\u0107 graczom na tworzenie takiego nastroju na jaki maj\u0105 ochot\u0119 ale o tym by\u0142a ju\u017c mowa we wcze\u015bniejszym rozdziale.
\n <\/span>Szkopu\u0142 le\u017cy w szczeg\u00f3\u0142ach <\/span>– zwracanie uwagi na drobne wydawa\u0142oby si\u0119 nieistotne szczeg\u00f3\u0142y powinno znajdowa\u0107 si\u0119 w repertuarze ka\u017cdego szanuj\u0105cego si\u0119 Bajarza. \u017beby wywo\u0142a\u0107 zamierzony przez Ciebie nastr\u00f3j w pierwszej kolejno\u015bci musisz sprawi\u0107, \u017ceby gracze uwierzyli w kreowany przez Ciebie \u015bwiat, powinien on sta\u0107 si\u0119 dla nich prawie namacalny. Gracze musz\u0105 uwierzy\u0107 w to co dla nich kreujesz, w przeciwnym wypadku ca\u0142e Twoje wysi\u0142ki b\u0119d\u0105 jedynie czcz\u0105 gadanin\u0105. W tym celu mo\u017cesz pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 opisywaniem drobnych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w: szczur przebiegaj\u0105cy korytarzem piwniczki, zabrudzony t\u0142uszczem fartuch karczmarza, kln\u0105cy po przytrza\u015bni\u0119ciu palca w drzwiach jegomo\u015b\u0107 wszystko to nie ma najmniejszego wp\u0142ywu na przebieg scenariusza ale sprawia, \u017ce \u015bwiat gry staje si\u0119 bardziej wiarygodny.
\nDrugim aspektem szkopu\u0142u le\u017c\u0105cego w szczeg\u00f3\u0142ach jest takie prowadzenie narracji, w kt\u00f3rym b\u0119dziesz budowa\u0142 swoje opisy w oparciu o wszystkie zmys\u0142y. Opr\u00f3cz przekazywania jak co\u015b wygl\u0105da, porusz te\u017c kwestie jak opisywana rzecz pachnie, jaka jest w dotyku, a czasami nawet jaki ma smak. Sp\u00f3jrz na poni\u017cszy przyk\u0142ad, kt\u00f3ry zobrazuje Ci to zagadnienie:
\nGracz prowadz\u0105cy posta\u0107 wojownika udaje si\u0119 do p\u0142atnerza celem zakupu napier\u015bnika
\nPrzyk\u0142ad 1 G: „Chc\u0119 kupi\u0107 napier\u015bnik dobrej roboty”
\nMg: „Obszed\u0142e\u015b kilka miejsc i kupi\u0142e\u015b, kosztowa\u0142 1500 denar\u00f3w, daje 4 punkty wyparowa\u0144 na korpus”
\nPrzyk\u0142ad 2 G: „Rozgl\u0105dam si\u0119 po oferowanym towarze, jest jaki\u015b napier\u015bnik dobrej roboty”
\nMg: „Tak jest kilka napier\u015bnik\u00f3w, jeden wygl\u0105da ca\u0142kiem solidnie, p\u0142atnerz zauwa\u017caj\u0105c twoje zainteresowanie zwraca na ciebie uwag\u0119”
\nMg jako p\u0142atnerz: „Widz\u0119 szlachetny panie, \u017ce znawca odwiedzi\u0142 m\u00f3j skromny kram 1500 denar\u00f3w za ten doskona\u0142y napier\u015bnik to chyba niewiele dla tak znakomitego klienta”
\nPrzyk\u0142ad 3 G: „Rozgl\u0105dam si\u0119 po oferowanym towarze, jest jaki\u015b napier\u015bnik dobrej roboty”
\nMg: : „Tak jest kilka napier\u015bnik\u00f3w, ale jeden z nich natychmiast przykuwa twoj\u0105 uwag\u0119. Szybkim krokiem podchodzisz do stojaka, na kt\u00f3rym jest wystawiony. Odbijaj\u0105ce si\u0119 od jego l\u015bni\u0105cej powierzchni \u015bwietlne refleksy ra\u017c\u0105 ci oczy. Jednocze\u015bnie wyczuwasz charakterystyczny zapach oleju s\u0142u\u017c\u0105cego do konserwacji zbroi. Czym pr\u0119dzej si\u0119gasz po to cacko, chc\u0105c niezw\u0142ocznie przekona\u0107 si\u0119 czy aby rozmiar jest dla ciebie odpowiedni. Twoje palce trafiaj\u0105 na prawie idealnie g\u0142adk\u0105, troch\u0119 lepk\u0105 od t\u0142uszczu powierzchni\u0119. Przyk\u0142adasz zbroj\u0119 do piersi, a na twojej twarzy pojawia si\u0119 zadowolenie, pasuje doskonale jakby by\u0142 wykonany w\u0142a\u015bnie dla ciebie. Dopiero teraz zauwa\u017casz gl\u0119dz\u0105cego jak katarynka sprzedawc\u0119, kt\u00f3ry usi\u0142uje nam\u00f3wi\u0107 ci\u0119 do kupna, ale ciebie nie trzeba ju\u017c namawia\u0107 1500 denar\u00f3w za takie cudo, co do kt\u00f3rego masz przeczucie, \u017ce nieraz w przysz\u0142o\u015bci uratuje ci \u017cycie to przecie\u017c tak niewiele”.
\n R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy tymi trzema przyk\u0142adami jest zauwa\u017calna na pierwszy rzut oka, teraz sam oce\u0144 jak to wygl\u0105da na Twoich sesjach, a jak by\u015b chcia\u0142 \u017ceby wygl\u0105da\u0142o. I jeszcze jedno opisy jak w przyk\u0142adzie 3 rezerwuj na specjalne okazj\u0119, w przeciwnym wypadku szybko nimi znudzisz graczy, a Twoje sesje b\u0119d\u0105 rozwleka\u0107 si\u0119 w niesko\u0144czono\u015b\u0107, chyba pami\u0119tasz co czyta\u0142e\u015b o umiarze.
\n<\/span>Z krwi i ko\u015bci <\/span>ten postulat jest bardzo blisko powi\u0105zany z poprzednim, z tym \u017ce nie dotyczy opis\u00f3w \u015bwiata, a sposobu przedstawiania bohater\u00f3w niezale\u017cnych. Pami\u0119taj \u017ceby postacie przez ciebie kreowane nie by\u0142y szablonowe, oczywi\u015bcie nie musisz si\u0119 sili\u0107 na to \u017ceby tworzy\u0107 indywidualist\u0119 z ka\u017cdego napotkanego NPC-a (Non Player Character), w stosunku do postaci drugoplanowych takie zabiegi nie s\u0105 potrzebne. Wystarczy, \u017ce od czasu do czasu b\u0119dziesz je obdarza\u0142 charakterystycznymi manierami czy cechami np. alergicznym katarem, manier\u0105 zas\u0142aniania ust w czasie m\u00f3wienia, j\u0105kaniem si\u0119, czochraniem brody itp. Natomiast postacie pierwszoplanowe powinny ju\u017c by\u0107 z krwi i ko\u015bci. Opracuj dla nich kr\u00f3tk\u0105 histori\u0119, w kt\u00f3rej opiszesz sk\u0105d pochodz\u0105, jakimi pobudkami si\u0119 kieruj\u0105, co dla nich jest wa\u017cne, jakie mo\u017ce by\u0107 ich zachowanie w stosunku do Hanzy, czy maj\u0105 jakie\u015b charakterystyczne cechy. W chwili gdy poczujesz, \u017ce od charakterystyk NPC-a staje si\u0119 dla Ciebie wa\u017cniejsze dopracowanie przesz\u0142o\u015bci i motyw\u00f3w jego dzia\u0142ania, to wiedz, \u017ce w\u0142a\u015bnie znalaz\u0142e\u015b si\u0119 na w\u0142a\u015bciwej drodze.
\n<\/span>Unikaj mechaniki <\/span>nie oznacza to, \u017ce namawiam Ci\u0119 do prowadzenia bez u\u017cycia mechaniki w tym przedmiocie pozostawiam Ci zupe\u0142n\u0105 swobod\u0119. Chodzi o to \u017ceby\u015b unika\u0142 specyficznego dla mechaniki slangu tak jak to pokazano wcze\u015bniej w przyk\u0142adzie 1 zamiast tego u\u017cyj sposobu przedstawionego w przyk\u0142adzie 2 (pami\u0119tasz, \u017ce przyk\u0142ad 3 jest na specjalne okazj\u0119). Na pewno po jakim\u015b czasie gracze p\u00f3jd\u0105 za Tob\u0105 i r\u00f3wnie\u017c zaczn\u0105 unika\u0107 tego rodzaju stwierdze\u0144, a w ich miejsce stosowa\u0107 bardziej nastrojowe wypowiedzi np. zamiast „si\u0119gam do cholewki buta i wyjmuj\u0119 magiczny sztylet +2 do obra\u017ce\u0144” pojawi si\u0119: „si\u0119gam do cholewki buta i dobywam wilczego k\u0142a”, a Twoja w tym g\u0142owa \u017ceby\u015b wiedzia\u0142 co ten „wilczy kie\u0142 robi”.
\n<\/span>Unikaj trzeciej osoby oraz kardynalnych stwierdze\u0144 w stylu „co robisz”? <\/span>w zasadzie niewiele tu trzeba t\u0142umaczy\u0107. Zamiast zadawa\u0107 nagminne u Bajarzy pytanie „co robisz?” po prostu przerywaj narracj\u0119 i daj chwilk\u0119 graczom na reakcj\u0119 je\u017celi nic nie deklaruj\u0105 zaczynasz kontynuowa\u0107 przyjmuj\u0105c, \u017ce dalej stoj\u0105 z rozdziawionymi ustami. Gdy tylko wprowadzisz ten tryb nie b\u0105d\u017a dla graczy zbyt surowy i pozwalaj im jednak reagowa\u0107 nawet z op\u00f3\u017anieniem ale do czasu gdy uznasz, \u017ce powinni ju\u017c przyzwyczai\u0107 si\u0119 do tego stylu prowadzenia. Po drugie nigdy nie u\u017cywaj zwrot\u00f3w w rodzaju „karczmarz m\u00f3wi, \u017ce nie ma wolnych izb” po prostu zwr\u00f3\u0107 si\u0119 bezpo\u015brednio do gracza, kt\u00f3ry z karczmarzem rozmawia „Panie jak by tu powiedzie\u0107, nie mam ju\u017c wolnych izb ale w stajni na sianie te\u017c b\u0119dzie panom wygodnie ,nie policz\u0119 drogo, jedynie denar za noc”.
\n<\/span>R\u00f3wno dziel czas <\/span>powiniene\u015b te\u017c pami\u0119ta\u0107 o tym \u017ceby w r\u00f3wnej mierze dzieli\u0107 swoj\u0105 uwag\u0119 miedzy poszczeg\u00f3lnych graj\u0105cych. Gdy zbyt d\u0142ugo zajmujesz si\u0119 pojedynczym graczem pozostali zaczynaj\u0105 si\u0119 nudzi\u0107, a co za tym idzie wybija\u0107 si\u0119 z nastroju. Zwykle ko\u0144czy si\u0119 to jak\u0105\u015b rozmow\u0105 na boku lub zupe\u0142nie otwartym komentarzem, kt\u00f3ry mo\u017ce zniszczy\u0107 budowany od jakiego\u015b czasu klimat, a kt\u00f3rego ponowne odtworzenie jest ju\u017c znacznie trudniejsze ni\u017c poprzednio. Mimo r\u00f3wnego podzia\u0142u czasu dalej mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 sytuacja gdzie niekt\u00f3rzy gracze zaczynaj\u0105 si\u0119 nudzi\u0107 oznacza to, \u017ce albo za d\u0142ugo mitr\u0119\u017cysz pojedynczo z ka\u017cdym z nich, albo Hanza jest po prostu za du\u017ca. Idea\u0142 to 2+MG ostatecznie 3+MG.
\n<\/span>Recytacja <\/span>ka\u017cda narracja, kt\u00f3r\u0105 prowadzisz b\u0119dzie niepe\u0142na gdy pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 b\u0119dziesz tylko s\u0142owami cho\u0107by by\u0142y one z\u0142o\u017cone w zdania kt\u00f3rych niepowstydzi\u0142by si\u0119 profesor Miodek. Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119 na intonacj\u0119, w zale\u017cno\u015bci od efektu kt\u00f3ry chcesz osi\u0105gn\u0105\u0107 zmieniaj t\u0119po wypowiedzi, si\u0142\u0119 g\u0142osu, spos\u00f3b m\u00f3wienia, ca\u0142kiem przyzwoit\u0105 szko\u0142\u0105 tego ucz\u0105c\u0105 jest wys\u0142uchanie w radiu kilku recytowanych przez aktor\u00f3w powie\u015bci.
\n<\/span>\u015arodki wyrazu <\/span>staraj si\u0119 w czasie narracji u\u017cywa\u0107 epitet\u00f3w, por\u00f3wna\u0144, przeno\u015bni og\u00f3lnie rzecz bior\u0105 u\u017cywaj du\u017cej ilo\u015bci literackich \u015brodk\u00f3w artystycznego wyrazu. Gdy dojdziesz do kolejnego zamieszczonego w tek\u015bcie przyk\u0142adu zrozumiesz o co mi chodzi.
\n<\/span>Pami\u0119taj nie jeste\u015b wszechmocny <\/span>cz\u0119sto ignorowanym przez graczy jest twierdzenie, \u017ce klimat sesji zale\u017cy co najmniej w 50% od nich samych. Mn\u00f3stwo razy widzia\u0142em, szczeg\u00f3lnie na konwentach, nast\u0119puj\u0105c\u0105 scen\u0119: gracz w trakcie ostatniej godziny sesji zachowuje si\u0119 nagannie, \u017cebym nie u\u017cy\u0142 okre\u015blenia debilnie psuj\u0105c tym zabaw\u0119 reszcie, w ko\u0144cu ku uciesze gawiedzi trafia go przys\u0142owiowy grom z nieba w prostej linii b\u0119d\u0105cy wynikiem zniecierpliwienia prowadz\u0105cego. Gracz zabiera swoje zabawki, a na odchodnym rzuca do jakiego\u015b kumpla: „no i dobrze i tak nie by\u0142o klimatu”, krew cz\u0142owieka wtedy mo\u017ce zala\u0107. Gdy prowadzisz sesje zgodnie ze regu\u0142ami idealnego Bajarza (zawartymi w tym tek\u015bcie, jak i innych opracowaniach), a mimo to dalej nie jeste\u015b w stanie uzyska\u0107 po\u017c\u0105danego nastroju. W pierwszej kolejno\u015bci sp\u00f3jrz krytycznie na swoj\u0105 prac\u0119, gdy dalej uwa\u017casz, \u017ce Twoje prowadzenie jest ok. czas wzi\u0105\u0107 pod lup\u0119 graczy. Mo\u017cesz spokojnie z nimi porozmawia\u0107 na temat, czy by chcieli \u017ceby sesje by\u0142y nastrojowe a je\u017celi tak to w jakim klimacie utrzymane, zwr\u00f3\u0107 im uwag\u0119, \u017ce Ty si\u0119 starasz ale dla uzyskania pe\u0142nego efektu potrzebna jest r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142praca z ich strony ewentualnie powstrzymanie si\u0119 od przeszkadzania (do gdy problem le\u017cy w czarnej owcy). A co do czarnej owcy w ostateczno\u015bci mo\u017cesz zastosowa\u0107 sankcj\u0119 wydalenia z Hanzy, przecie\u017c granie nie jest obowi\u0105zkowe no nie. Gdy ten zabieg dalej nie przynosi efektu nie ma rady musisz zrezygnowa\u0107 z ambicji prowadzenia nastrojowych sesji (nastrojowych dla Ciebie) i prowadzenia w stylu graczy (co mo\u017ce by\u0107 nastrojowe dla nich), albo posun\u0105\u0107 si\u0119 do poszukania grupy bardziej Ci bliskiej klimatycznie. Gdy mi\u0119dzy graczami, jaki i graczami, a prowadz\u0105cym wyst\u0119puje konflikt w postaci pojmowania klimatu sprawa jest naprawd\u0119 trudna. Idea\u0142em by\u0142oby znalezienie grupy o podobnych upodobaniach ale „szklane domy” te\u017c mia\u0142y by\u0107 idealne.
\n W tej chwili znasz podstawy, je\u017celi zastosujesz si\u0119 do nich w trakcie kolejnych sesji to jeste\u015b ju\u017c bardzo blisko od osi\u0105gni\u0119cia umiej\u0119tno\u015bci tworzenia porz\u0105dnego w trakcie sesji nastroju.<\/p>\n
\n<\/span>Znane-nieznane <\/span>chodzi tu o to, \u017ce mrowienie na karku du\u017co \u0142atwiej jest wywo\u0142ywa\u0107 korzystaj\u0105c z rzeczy, kt\u00f3re dla graczy s\u0105 na pierwszy rzut oka swojskie i niegro\u017ane, ni\u017c tworz\u0105c fantastyczne obrazy z piek\u0142a rodem, kt\u00f3re pr\u0119dzej od l\u0119ku wywo\u0142uj\u0105 ciekawo\u015b\u0107. Przedstawiaj normalne scenerie ale w ten spos\u00f3b \u017ceby zawiera\u0142y pewn\u0105 doz\u0119 dziwno\u015bci, nienaturalno\u015bci. W tym miejscu po raz kolejny pos\u0142u\u017c\u0119 si\u0119 przyk\u0142adem:
\n „Jakie\u015b dwie godziny temu zapad\u0142 zmrok, las przez kt\u00f3ry w\u0119drujecie zas\u0142ania nawet t\u0119 nik\u0142a ilo\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a jak\u0105 daje ksi\u0119\u017cyc, przez co zewsz\u0105d otaczaj\u0105 was prawie nieprzeniknione ciemno\u015bci. Jednak dalej zmierzacie w kierunku, kt\u00f3ry wskazano wam w wiosce, o ile nosy was nie myl\u0105 nawiedzone dworzyszcze powinno znajdowa\u0107 si\u0119 gdzie\u015b w okolicy. Nagle zrywa si\u0119 silny niespotykany o tej porze roku wiatr, jego lodowate podmuchy uderzaj\u0105 w was z ca\u0142\u0105 moc\u0105 powoduj\u0105c, \u017ce zaczynacie dr\u017ce\u0107 z zimna. Wbrew przeciwno\u015bciom brniecie dalej przez knieje, kt\u00f3ra staje si\u0119 coraz bardziej z\u0142owieszczy wr\u0119cz nienaturalna, drzewa rosn\u0105 g\u0119\u015bciej ni\u017c w najstarszych matecznikach, krzewy s\u0105 jakby wi\u0119ksze ni\u017c zwykle, a ich fantazyjnie poskr\u0119cane p\u0119dy wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 wsz\u0119dzie wok\u00f3\u0142. Mimo usilnych pr\u00f3b nie mo\u017cecie si\u0119 oprze\u0107 wra\u017ceniu, \u017ce usi\u0142uj\u0105 was zatrzyma\u0107 i nie dopu\u015bci\u0107 do czego\u015b co znajduje si\u0119 poza nimi, czego\u015b skrywanego przez mrok. Gdy ju\u017c jeste\u015bcie zdecydowani \u017ceby zawr\u00f3ci\u0107 s\u0142yszycie r\u017cenie konia dochodz\u0105ce gdzie\u015b z kierunku w kt\u00f3rym si\u0119 posuwacie, to zmusza was do kolejnego wysi\u0142ku i w ko\u0144cu udaje si\u0119 wam przedrze\u0107 przez ro\u015blinn\u0105 zapor\u0119. Ku waszemu zdumieniu trafiacie stopami na twardy grunt traktu, sk\u0105d tu si\u0119 wzi\u0105\u0142 trakt, przecie\u017c \u017caden z kmieci\u00f3w o nim nie wspomina\u0142 my\u015blicie. (tutaj chwila przerwy i danie graczom czasu na deklaracj\u0119) Powoli, zachowuj\u0105c najwy\u017csz\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 ruszacie w wybranym kierunku. Ca\u0142y czas wasze twarze s\u0105 bezlito\u015bnie smagane batami wichury, kt\u00f3ra jednak zd\u0105\u017cy\u0142a ju\u017c wy\u0142adowa\u0107 swoj\u0105 furi\u0119 i jakby stopniowo cich\u0142a. Wtem przez \u015bwiszcz\u0105ce podmuchy wiatru ponownie s\u0142yszycie dzikie r\u017cenie konia, kt\u00f3re dochodzi gdzie\u015b zza waszych plec\u00f3w ale jest znacznie bli\u017csze. Czy\u017cby podobnie wam kto\u015b podr\u00f3\u017cowa\u0142 w \u015brodku tej czarciej nocy. Gdy wiatr ju\u017c prawie cichnie do waszych uszu wyra\u017anie dochodz\u0105 znajome, tak charakterystyczne dla jad\u0105cego powozu d\u017awi\u0119ki. T\u0119tent dw\u00f3ch, nie czterech k\u0142usak\u00f3w, skrzypienie nienaoliwionych osi, a z rzadka \u015bwist bata. Odg\u0142osy \u015bwiadcz\u0105, \u017ce podr\u00f3\u017cuj\u0105cy s\u0105 ju\u017c tu\u017c, tu\u017c czym pr\u0119dzej przezornie przesuwacie si\u0119 bli\u017cej drzew i obserwujecie drog\u0119 usi\u0142uj\u0105c przebi\u0107 wzrokiem dantejskie ciemno\u015bci. Ju\u017c s\u0142ycha\u0107 ci\u0119\u017ckie chrapanie zwierz\u0105t, nos dra\u017cni wam wo\u0144 ko\u0144skiego potu mru\u017cycie przem\u0119czone od wysi\u0142ku oczy ale jedyne co udaje si\u0119 wam dostrzec to niewyra\u017any blask ksi\u0119\u017cycowej po\u015bwiaty odbitej od jakiego\u015b przedziwnego metalowego przedmiotu. Widmowy pow\u00f3z oddala si\u0119 r\u00f3wnie szybko jak si\u0119 zjawi\u0142, po chwili jedynym \u015bladem jego bytno\u015bci jest b\u0142oto na p\u0142aszczu jednego z was, kt\u00f3re musia\u0142o bluzn\u0105\u0107 spod jego k\u00f3\u0142. Stoicie wpatruj\u0105c si\u0119 w czer\u0144, a wok\u00f3\u0142 was zalega wrzeszcz\u0105ca cisza, \u017caden z was nie jest w stanie wydoby\u0107 g\u0142osu. W g\u0142owach ko\u0142acz\u0105 si\u0119 wam dziesi\u0105tki dotycz\u0105cych dziwnego spotkania my\u015bli, ale jedna niezmiennie wybija si\u0119 na pierwszy plan (zawieszasz g\u0142os i ko\u0144czysz) to obawa”.
\n Gdy po Twojej narracji w pokoju, w kt\u00f3rym gracie zalegnie niezm\u0105cona cisza to najlepszy znak, \u017ce uda\u0142o Ci si\u0119 to co zamierza\u0142e\u015b. Wtedy mo\u017cesz spokojnie kontynuowa\u0107, daj chwil\u0119 graczom na pozostanie z w\u0142asnymi my\u015blami, gdy zauwa\u017cysz, \u017ce kt\u00f3ry\u015b a\u017c si\u0119 pali \u017ceby co\u015b powiedzie\u0107 spokojnie przyzw\u00f3l mu na to daj\u0105c zna\u0107 gestem.
\n Nie gwarantuj\u0119, \u017ce taka narracja zapewni Ci 100% sukces ale na pewno jest lepsza od opisywania stoj\u0105cej Hanzie na przeszkodzie \u015bciany ognia. Co Ci si\u0119 bardziej podoba (ze wzgl\u0119du na wywo\u0142anie klimatu l\u0119ku) opis pos\u0119pnego lasu kt\u00f3ry otacza nawiedzony dw\u00f3r czy robi\u0105cych to samo fantastycznych p\u0142omieni oce\u0144 sam.
\n Teraz dochodzimy do kolejnego aspektu regu\u0142y znane-nieznane, kt\u00f3ry zosta\u0142 zobrazowany w drugiej cz\u0119\u015bci przyk\u0142adu. Pewnie, \u017ce mo\u017cna by opisa\u0107 nadje\u017cd\u017caj\u0105cy pow\u00f3z jako zaprz\u0119gni\u0119ty w cztery o ma\u015bci czarnej jak w\u0119giel konie, na kt\u00f3rych g\u0142owach os\u0142odzono metalowe wzorowane na maszkarony he\u0142my, karawan. Prowadzony przez bladego jak \u015bmier\u0107 wo\u017anic\u0119. Karawan, na kt\u00f3rym spoczywa trumna. Przy tak przedstawionej sprawie o l\u0119ku ju\u017c raczej nie ma mowy, przecie\u017c ludzie boj\u0105 si\u0119 tego co nieznane, co czai si\u0119 gdzie\u015b w mrokach nocy. Tego co poznane ju\u017c si\u0119 nie boimy lecz d\u0105\u017cymy do jego eksterminacji wystarczy por\u00f3wna\u0107 pierwsz\u0105 i drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 doskona\u0142ej filmowej serii sf „Obcy”. W pierwszej cz\u0119\u015bci jest „co\u015b” praktycznie raz czy dwa pokazane w ca\u0142o\u015bci i to pod koniec filmu, k\u0142amc\u0105 nazw\u0119 tego kto powie, \u017ce po obejrzeniu tego filmu nie zerka\u0142 za siebie id\u0105c do \u0142azienki (oczywi\u015bcie je\u017celi ogl\u0105da\u0142 w nocy i by\u0142 sam w domu, przecie\u017c tak nale\u017cy ogl\u0105da\u0107 horrory). Natomiast druga cz\u0119\u015b\u0107 to ju\u017c zupe\u0142nie odmienny nastr\u00f3j, ukierunkowany bardziej na akcj\u0119, te\u017c si\u0119 go ogl\u0105da z wypiekami na twarzy ale emocje jakie w nas wtedy powstaj\u0105 s\u0105 zgo\u0142a odmienne. Tak nale\u017cy prowadzi\u0107 narracj\u0119 w scenariuszach typu akcja-killfaktor (a co takie sesje te\u017c mog\u0105 mie\u0107 klimat, wywo\u0142ywany innym nastrojem ale klimat), wtedy odnosz\u0105c si\u0119 do naszego przyk\u0142adu gracze wiedz\u0105, \u017ce maj\u0105 do czynienia z w\u0105pierzem rozpoczynaj\u0105 zbrojenia w wod\u0119 \u015bwi\u0119con\u0105, osinowe ko\u0142ki, magiczne bronie, balisty oraz co jeszcze im si\u0119 uda przytarga\u0107 i ruszaj\u0105 ze \u015bpiewem na ustach do dworzyszcza. Nie wierzysz to poprowad\u017a ten sam scenariusz z wampirem w roli g\u0142\u00f3wnej dw\u00f3m grupom raz stosuj\u0105c regu\u0142\u0119 znane-nieznane, a nast\u0119pnym razem znane-znane to sam si\u0119 przekonasz. Od przykazania znane-nieznane nie stro\u0144 r\u00f3wnie\u017c w sytuacjach gdy przeciwnik widoczny jest ju\u017c w pe\u0142nej krasie zamiast u\u017cy\u0107 stwierdzenia: „atakuje was wampir” posil si\u0119 na opis demonicznej obdarzonej nadludzkimi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami istoty, postaraj si\u0119 tak j\u0105 przedstawi\u0107 \u017ceby by\u0142a trudna do zidentyfikowania, zdecydowanie wi\u0119cej emocji wzbudzi w graczach pojedynek z czym\u015b takim ni\u017c z wampirem ksi\u0119ga potwor\u00f3w strona ta i ta.
\n<\/span>Izolacja <\/span>wiesz ju\u017c, \u017ce ludzie obawiaj\u0105 si\u0119 nieznanego ale przecie\u017c to mo\u017ce by\u0107 za ma\u0142o, zatem co jeszcze. Tak zgad\u0142e\u015b bezb\u0142\u0119dnie Twoja intuicja jest wr\u0119cz imponuj\u0105ca, oczywiste jest, \u017ce chodzi o izolacj\u0119. Prawie wszystkie znane mi systemy rpg zak\u0142adaj\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 graczy wewn\u0105trz dru\u017cyny. Profesje jakie wybieraj\u0105 twoi gracze te\u017c nie s\u0105 przypadkowe: wojownik, czarodziej i z\u0142odziej, a dlaczego nie wojownik, wojownik, wojownik to proste postacie maj\u0105 si\u0119 uzupe\u0142nia\u0107, a nie dublowa\u0107, a przez to tworzy\u0107 silniejszy team ale przecie\u017c Ty o tym doskonale wiesz. W takim razie dlaczego tego nie wykorzystasz odizolowanie od siebie jednej lub nawet wszystkich postaci z osobna sprawi, \u017ce gracze poczuj\u0105 si\u0119 znacznie mniej pewnie, zaczn\u0105 si\u0119 obawia\u0107 o swoje postacie, a od tego ju\u017c tylko krok do strachu. <\/I>
\n Opr\u00f3cz klasycznej izolacji mo\u017cesz r\u00f3wnie\u017c stosowa\u0107 izolacj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 by\u0107 mo\u017ce bycie samemu jest nawet mniej przera\u017caj\u0105ce ni\u017c przebywanie w\u015br\u00f3d ludzi obcych, nale\u017c\u0105cych do innej kultury, maj\u0105cych inn\u0105 mentalno\u015b\u0107, dzia\u0142aj\u0105cych pod wp\u0142ywem innych motyw\u00f3w, pos\u0142uguj\u0105cych si\u0119 nieznanym j\u0119zykiem i do tego by\u0107 mo\u017ce wrogo nastawionych. Natomiast po\u0142\u0105czenie izolacji fizycznej ze spo\u0142eczn\u0105 to dopiero jest horror. Postaw si\u0119 w sk\u00f3rze cz\u0142owieka z naszych czas\u00f3w musz\u0105cego przetrwa\u0107 w\u015br\u00f3d chocia\u017cby staro\u017cytnych Egipcjan, nie wygl\u0105da to r\u00f3\u017cowo no nie.
\n<\/span>Uwi\u0119zienie <\/span>ka\u017cdy cz\u0142owiek najwy\u017cej ceni sobie przyrodzone prawo do wolno\u015bci. Ograniczenie wolno\u015bci to co\u015b czego nikt z nas sobie nie \u017cyczy, zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119 jakie katusze musi prze\u017cywa\u0107 osoba uwi\u0119ziona zdana na \u0142ask\u0119 swoich oprawc\u00f3w. Mo\u017ce si\u0119 te\u017c zdarzy\u0107, \u017ce wi\u0119zie\u0144 wcale sobie nie zdaje sprawy ze swojej sytuacji, a gdy ju\u017c przejrzy na oczy to zwykle jest za p\u00f3\u017ano (doskona\u0142ym przyk\u0142adem jest Jonathan Harker go\u015b\u0107 w zamku hrabiego Vlada Drakuli). Uwi\u0119zienie mo\u017cesz tak\u017ce \u0142\u0105czy\u0107 z oboma rodzajami izolacji, co spot\u0119guje zw\u0105tpienie i rozpacz ogarniaj\u0105c\u0105 gracza. Uwaga: w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w nie powiniene\u015b z g\u00f3ry zak\u0142ada\u0107, \u017ce gracze zostan\u0105 uwi\u0119zieni, wyj\u0105tkiem jest analogia do Jonathana Harkera, kt\u00f3ry sam dobrowolnie i na zaproszenie przybywa do swojego p\u00f3\u017aniejszego wi\u0119zienia, jednak gdy Hanza ju\u017c trafi do ciupy b\u0105d\u017a gotowy bezwzgl\u0119dnie to wykorzysta\u0107.
\n<\/span>Niefortunne wydarzenia <\/span>mo\u017cesz wprowadza\u0107 do scenariusza sytuacj\u0119 pozostaj\u0105ce zupe\u0142nie poza kontrol\u0105 graczy i dziej\u0105ce si\u0119 bez wzgl\u0119du na przyj\u0119ty przez nich tryb post\u0119powania. Podmuch wiatru gasz\u0105cy \u015bwiece, szczebel wydawa\u0142oby si\u0119 solidnej drabiny \u0142ami\u0105cy si\u0119 po ci\u0119\u017carem jednej z postaci, samoczynnie zamykaj\u0105ce si\u0119 drzwi itp. Pierwsze z tych wydarze\u0144 mog\u0105 przej\u015b\u0107 bez echa ale tylko g\u0142upcy zignoruj\u0105 kolejne, po jakim\u015b czasie graczy mo\u017ce ogarn\u0105\u0107 prawdziwa paranoja i zaczn\u0105 si\u0119 dopatrywa\u0107 w tym wszystkim dzia\u0142ania jakiej\u015b pot\u0119\u017cnej, wrogiej im si\u0142y. Nic tak nie ciesz jak Hanza dyskutuj\u0105ca przez 15 minut kto pierwszy ruszy w g\u00f3r\u0119, wygl\u0105daj\u0105cych na wiekowe, schod\u00f3w.
\n<\/span>Zagro\u017cenie fizyczne <\/span>mylisz si\u0119 drogi Bajarzu nie b\u0119dzie tu mowy o potworach i innych tego typu stworzeniach. Chodzi o co\u015b zdecydowanie bardziej przyziemnego, o zagro\u017cenie w postaci uszczuplenia mo\u017cliwo\u015bci fizycznych postaci prowadzonej przez gracza. Jaka\u015b u\u0142omno\u015b\u0107 na, kt\u00f3r\u0105 zapadnie spowoduje obni\u017cenie jej sprawno\u015bci, a co za tym idzie warto\u015bci dla ca\u0142ej Hanzy. Jak si\u0119 zachowaj\u0105 inni czy bohater ze skr\u0119con\u0105 w kostce nog\u0105 zostanie pozostawiony sam sobie, czy reszta Hanzy b\u0119dzie mu pomaga\u0107, w takim wypadku spraw \u017ceby u\u0142omno\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 uci\u0105\u017cliwa dla wszystkich. Przez takie dzia\u0142anie polegaj\u0105ce na obni\u017ceniu si\u0142y Hanzy dzia\u0142amy podobnie jak w przypadku izolacji tyle, \u017ce tutaj dodajemy jeszcze obci\u0105\u017cenie. Jedynie gracz, kt\u00f3ry cierpi na u\u0142omno\u015b\u0107 jest w lepszej sytuacji od gracza izolowanego ale czy aby na pewno przecie\u017c w jego umy\u015ble mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 obawy czy mo\u017ce do ko\u0144ca ufa\u0107 towarzyszom, czy aby w razie k\u0142opot\u00f3w nie pozostawi\u0105 go na po\u017carcie chc\u0105c w ten spos\u00f3b ratowa\u0107 swoj\u0105 sk\u00f3r\u0119. Pojawia si\u0119 te\u017c okazja do dramatyzmu gdy to gracz prowadz\u0105cy u\u0142omn\u0105 posta\u0107 dr\u017c\u0105cym g\u0142osem prosi towarzyszy \u017ceby go zostawili i ratowali przynajmniej siebie. Zawsze pami\u0119taj, \u017ce w trakcie sesji pojawiaj\u0105 si\u0119 dla Ciebie nowe mo\u017cliwo\u015bci rozwijania epizod\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 wynikiem post\u0119powania graczy. Trzymaj si\u0119 tylko g\u0142\u00f3wnego nurtu opowie\u015bci, a na boki mo\u017cesz je\u017adzi\u0107 ile tylko dusza zapragnie w ten spos\u00f3b kilkana\u015bcie razy prowadzona opowie\u015b\u0107 kilkana\u015bcie razy b\u0119dzie inna i specyficzna.
\n<\/span>Inwazja na umys\u0142 <\/span>chyba najlepiej w historii gier rpg proces ten zosta\u0142 przedstawiony w kultowej ju\u017c grze Call of Cthulhu. Gdy masz do niej dost\u0119p to si\u0119gnij do \u017ar\u00f3de\u0142, w przeciwnym razie czytaj dalej ten punkt. W ZC bohaterowie zwykle nie ko\u0144cz\u0105 na wzg\u00f3rzu cmentarnym lecz w przytu\u0142ku dla ob\u0142\u0105kanych. Jakie\u015b traumatyczne prze\u017cycia mog\u0105 sprawi\u0107, \u017ce posta\u0107 zapadnie na chorob\u0119 psychiczn\u0105 (nigdy jej nie losuj tylko wybieraj adekwatn\u0105 do sytuacji i mo\u017cliwo\u015bci gracza). Taka dolegliwo\u015b\u0107 spowoduje, \u017ce posta\u0107 mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 nieprzewidywalna i sama b\u0119dzie \u017ar\u00f3d\u0142em zagro\u017cenia dla siebie oraz strachu dla innych os\u00f3b w Hanzie. Do\u015bwiadczony gracz powinien da\u0107 sobie z tym rad\u0119, a nawet mie\u0107 mas\u0119 zabawy z odgrywania choroby. Gorzej b\u0119dzie z \u017c\u00f3\u0142todziobami, gdy\u017c ci maj\u0105 tendencj\u0119 do albo kompletnego zapominania o swoim schorzeniu, albo nieustannego stanu szale\u0144czego amoku. Tych pierwszych mo\u017cesz przywo\u0142ywa\u0107 do porz\u0105dku ci\u0119ciem charakterystyk (np. nie odgrywasz schorzenia prosz\u0119 bardzo ale wiedz, \u017ce wcale nie jeste\u015b zdrowy tylko nie bardzo si\u0119 do tego przed sob\u0105 przyznajesz, za to twojego cia\u0142a nie da si\u0119 oszuka\u0107 cz\u0119sto jeste\u015b rozkojarzony, zamkni\u0119ty w sobie, zaj\u0119ty w\u0142asnymi my\u015blami przez co atrybut zmys\u0142y maleje ci do 1, a Intelekt do 2), tych drugich trzeba upomnie\u0107 \u017ceby nie przeginali i te\u017c trzasn\u0105\u0107 po statsach J (ten spos\u00f3b zdecydowanie przynosi najlepsze efekty, nie wiesz co zrobi\u0107 z krn\u0105brnym graczem LE\u0106 PO STYSTYKACH !!!).
\n<\/span>Ja Ci powiem <\/span>nie raz spotka\u0142e\u015b si\u0119 zapewne z sytuacj\u0105 gdy twoi gracze zanim podejm\u0105 dzia\u0142anie przed d\u0142u\u017cszy czas prowadz\u0105 debat\u0119 roztrz\u0105saj\u0105c prawdopodobne mo\u017cliwo\u015bci rozwoju akcji po tym gdy zrealizuj\u0105 sw\u00f3j plan. Wielu Bajarzy ignoruje te chwile zajmuj\u0105c si\u0119 w tym czasie przegl\u0105daniem scenariusza itp. Nic bardziej b\u0142\u0119dnego, dywagacje graczy s\u0105 skarbnic\u0105 wiedzy na temat ich obaw, fobii i l\u0119k\u00f3w. Je\u017celi nie u\u017cyjesz tych informacji ju\u017c teraz, na bie\u017c\u0105co to zapisz sobie je gdzie\u015b na przysz\u0142o\u015b\u0107.
\n<\/span>Cebula <\/span>nie, nie szczerz\u0105ca paszcz\u0119k\u0119 cebula zab\u00f3jca jako nowy punkt do dzie\u0142a Mouteka to nie to o czym my\u015blisz. Ka\u017cdy dobry scenariusz grozy (i nie tylko, bo detektywistyczne r\u00f3wnie\u017c) powinien charakteryzowa\u0107 si\u0119 budow\u0105 przypominaj\u0105c\u0105 cebul\u0119. Nic nie powinno by\u0107 tym czym si\u0119 na pierwszy rzut oka wydaje, a gracze dzi\u0119ki swoim dzia\u0142aniom musz\u0105 odkrywa\u0107 kolejne warstwy w d\u0105\u017ceniu do zbadania prawdy znajduj\u0105cej si\u0119 w samym j\u0105drze. Ilo\u015b\u0107 \u0142ez jak\u0105 przy tym wylej\u0105 te\u017c powinna by\u0107 por\u00f3wnywalna do ilo\u015bci wydzielanej w trakcie obierania cebuli.
\n<\/span>Bez przerw <\/span>klimat grozy, nie mo\u017ce by\u0107 budowany b\u0142yskawicznie wtedy to po prostu nie wychodzi. D\u0105\u017c\u0105c do uzyskania takiego nastroju musisz po\u015bwi\u0119ci\u0107 temu ca\u0142y specjalnie na t\u0119 okazj\u0119 przygotowany scenariusz, dlatego przy prowadzeniu tego typu sesji zapomnij o tym co jest napisane w Ksi\u0119dze Bajarza i pod \u017cadnym pozorem nie wprowadzaj przerw. Je\u017celi zrobisz przerw\u0119 to nastr\u00f3j, o kt\u00f3ry walczy\u0142e\u015b przez ostatni\u0105 godzin\u0119 czy dwie szlag trafi.
\n<\/span>Nieznane-nieznane <\/span>wreszcie na koniec narz\u0119dzie podobne do wyj\u015bciowego znane-nieznane. Z tym, \u017ce w przeciwie\u0144stwie do poprzedniego tym powiniene\u015b pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 szczeg\u00f3lnie rzadko. Czasami mo\u017cesz stawia\u0107 Hanz\u0119 przed wyzwaniami wymykaj\u0105cymi si\u0119 ich wiedzy i mo\u017cliwo\u015bci pojmowania. Zdarzenia, kt\u00f3re wed\u0142ug ich mniemania nie powinny si\u0119 pojawi\u0107 spowoduj\u0105, \u017ce zaczn\u0105 w\u0105tpi\u0107 w swoje zmys\u0142y i snu\u0107 wszelkie mo\u017cliwe podejrzenia powoli gubi\u0105c si\u0119 w w\u0142asnej sieci domys\u0142\u00f3w, a zagubione duszyczki to l\u0119kliwe duszyczki. Pojawia si\u0119 tu jeszcze jeden plus tym wi\u0119ksze b\u0119dzie zaskoczenie graczy i efekt jaki ono na nich wywrze gdy w ko\u0144cu odkryj\u0105 jak bardzo prawda odbiega od ich wyobra\u017ce\u0144. Np. gracze trafiaj\u0105 na jak\u0105\u015b polan\u0119, z kt\u00f3rej nie ma wyj\u015bcia gdziekolwiek by si\u0119 nie udali po kilkukilometrowym marszu ponownie wychodz\u0105 na wspomnian\u0105 polan\u0119, sam to kiedy\u015b zastosowa\u0142em, ju\u017c w trakcie sesji musia\u0142em na bie\u017c\u0105co wymy\u015bla\u0107 odpowiedzi na pytania, kt\u00f3re w \u017cyciu do g\u0142owy by mi nie przysz\u0142y, co jeszcze bardziej skomplikowa\u0142o i tak przedziwn\u0105 sytuacj\u0119, teraz ju\u017c nawet nie pami\u0119tam jak mo\u017cna si\u0119 by\u0142o stamt\u0105d wydosta\u0107 ale pe\u0142ne niepewno\u015bci i zw\u0105tpienia miny graj\u0105cych widz\u0119 jakby to by\u0142o wczoraj. Scenarzy\u015bci cyklu horror\u00f3w „Koszmar z ulicy wi\u0105z\u00f3w” bardzo cz\u0119sto korzystali z tego narz\u0119dzia. <\/p>\n
\n<\/span>Niejawna \u017cywotno\u015b\u0107 <\/span>dok\u0142adn\u0105 \u017cywotno\u015b\u0107 postaci znasz tylko Ty, natomiast gracze jedynie przybli\u017con\u0105 wynikaj\u0105c\u0105 z interpretacji Twoich opis\u00f3w. Wprowadza to pewien element niepewno\u015bci rzutuj\u0105cy na zachowania graczy, kt\u00f3rzy zastanawiaj\u0105 si\u0119 czy 5 obra\u017ce\u0144 to ju\u017c dla nich za du\u017co, a mo\u017ce dopiero 8.
\n<\/span>P<\/span>rzesy\u0142anie informacji <\/span>odwieczny problem Bajarzy jak poinformowa\u0107 adresata o informacjach skierowanych wy\u0142\u0105cznie do niego. Stosowano ju\u017c wiele sposob\u00f3w pocz\u0105wszy od wychodzenia do innych pokoj\u00f3w, a ostatnio na walkmanach sko\u0144czywszy. Jednak ja uwa\u017cam, \u017ce stara dobra kartka jest najlepsza. Wykorzystuj\u0105c chwile gdzie akurat nie prowadzisz narracji szybko mo\u017cesz skre\u015bli\u0107 kilka s\u0142\u00f3w b\u0105d\u017a wykorzysta\u0107 wcze\u015bniej przygotowane kartki z informacjami co do, kt\u00f3rych zak\u0142ada\u0142e\u015b, \u017ce b\u0119dziesz je przekazywa\u0142. Nie musisz robi\u0107 rabanu wychodz\u0105c, sesja si\u0119 nie przerywa, gdy Ty zajmujesz si\u0119 innymi graczami ten co czyta info si\u0119 nie nudzi, same korzy\u015bci. Ju\u017c zupe\u0142nie dodatkowo jeszcze nast\u0119puj\u0105cy bonus: a co b\u0119dzie jak gracz dostanie czyst\u0105 kartk\u0119 (naucz swoich graczy, \u017ce po przeczytaniu wiadomo\u015bci kartki wracaj\u0105 do Ciebie). Reszta grupy zacznie wypytywa\u0107 co si\u0119 dowiedzia\u0142 albo przynajmniej b\u0119dzie oczekiwa\u0107, \u017ce kole\u015b sam im co\u015b powie. Ty natomiast wiesz, \u017ce nie powie nic bo niby co, \u017ce kartka by\u0142a czysta, a kto mu uwierzy wszyscy skumaj\u0105, \u017ce co\u015b ukrywa dla siebie i chce ich wyrolowa\u0107, pojawia si\u0119 roz\u0142am w szeregach. Nie wiedzia\u0142e\u015b jak sk\u0142\u00f3ci\u0107 grup\u0119 no to ju\u017c wiesz. Numer wychodzi gdy si\u0119 go nie nadu\u017cywa, nie chwali si\u0119 nim i w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci stosuje wobec tego samego gracza, \u015bwi\u0144stwo ale \u017cycie jest okrutne J.
\n<\/span>Uha ale jestem straszny <\/span>gdy masz dom <\/span>z jakim\u015b du\u017cym pokojem to \u015bwietnie, a gdy mieszkasz w typowym dla blokowisk lokalu to chyba mo\u017cesz sobie da\u0107 spok\u00f3j. Urz\u0105d\u017a sesj\u0119 w du\u017cym pokoju tak \u017ceby \u015bwiat\u0142o jedynej \u015bwiecy nie dociera\u0142o do \u015bcian w chwili gdy b\u0119dziesz zbli\u017ca\u0142 si\u0119 do momentu gdy co\u015b ma si\u0119 wydarzy\u0107 wsta\u0144 i zacznij prowadzi\u0107 narracj\u0119 przechadzaj\u0105c si\u0119 wok\u00f3\u0142 sto\u0142u i niespodziewanie z\u0142ap kt\u00f3rego\u015b z graczy za rami\u0119 czy kark jak poleci pod sufit to w\u0142a\u015bnie to o co nam chodzi (tylko nie wybieraj tych ze s\u0142abym sercem bo jeszcze Ci zejd\u0105, uwa\u017caj te\u017c \u017ceby nikomu nie zrobi\u0107 w ten spos\u00f3b krzywdy zabawa tak ale nie za wszelk\u0105 cen\u0119). Po tym incydencie nie b\u0119d\u0105 ci\u0119 spuszcza\u0107 z oka, a\u017c kt\u00f3remu\u015b znudzi si\u0119 wyginanie szyi, a wtedy zr\u00f3b to po raz drugi je\u017celi u\u017cy\u0142e\u015b numeru w odpowiedniej chwili i jak nale\u017cy to teraz rzeczywi\u015bcie nie spuszcz\u0105 z Ciebie wzroku, a\u017c usi\u0105dziesz. Mo\u017ce l\u0119k i obawa nie s\u0105 tu wywo\u0142ane Twoj\u0105 narracja ale s\u0105 i o to chodzi teraz \u0142atwiej ci b\u0119dzie je podtrzymywa\u0107 snuciem opowie\u015bci.
\n<\/span>Hollywoodzkie sztuczki <\/span>obejrzyj kilka horror\u00f3w pod k\u0105tem wychwytywania technik jakie stosuj\u0105 scenarzy\u015bci, re\u017cyser i aktorzy w celu wywo\u0142ania strachu w widzach. Kilka ksi\u0105\u017cek te\u017c mo\u017cesz przeczyta\u0107 perfekcyjny nastr\u00f3j budowany jest w ksi\u0105\u017cce pod tytu\u0142em „D\u017cin” G. Mastertona (innych jego produkcji raczej nie polecam). Parafrazuj\u0105c s\u0142owa Mistrz suspensu A. Hitchocka mo\u017cna powiedzie\u0107 , \u017ce dobry horror powinien si\u0119 rozpoczyna\u0107 od totalnej grozy, a potem napi\u0119cie powinno stopniowo rosn\u0105\u0107 (zanalizuj s\u0142ynn\u0105 i zapisan\u0105 w anna\u0142ach filmu scen\u0119 zab\u00f3jstwa pod prysznicem).
\n<\/span>Poka\u017c \u0142apk\u0119 <\/span>mo\u017cesz zainscenizowa\u0107 scen\u0119 gdzie \u017ceby otworzy\u0107 drzwi nale\u017cy poci\u0105gn\u0105\u0107 wajch\u0119 kt\u00f3ra znajduje si\u0119 na ko\u0144cu d\u0142ugiego na rami\u0119 otworu. Ustawiaj\u0105c meble (np. dwie, czy trzy \u0142awy) uzyskujesz otw\u00f3r w domu gdy gracz deklaruje, \u017ce targa za wajch\u0119 ka\u017c mu w\u0142o\u017cy\u0107 rami\u0119 a\u017c po bark do otworu a sam dyskretnie z przyczajki szarpnij go za d\u0142o\u0144 znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 pod sto\u0142em, efekt podobny jak wy\u017cej, mo\u017cesz te\u017c w\u0142o\u017cy\u0107 my do r\u0119ki jaki\u015b wywo\u0142uj\u0105cy l\u0119k przedmiot np. buchni\u0119t\u0105 ze szkolnej pracowni biologicznej tarantul\u0119 J, \u017cartuj\u0119 ale sztuczny paj\u0105czek b\u0119dzie w sam raz. Tego typu triki jak ten tu mo\u017cna mno\u017cy\u0107 i mno\u017cy\u0107, w zale\u017cno\u015bci od Twojej pomys\u0142owo\u015bci, ka\u017cdy jest swoisty i jednokrotnego u\u017cytku.
\n<\/span>Rekwizyty <\/span>mog\u0105 by\u0107 czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c przedmiotami do obejrzenia czy dotkni\u0119cia, same w sobie mog\u0105 by\u0107 g\u0142\u00f3wnym katalizatorem l\u0119ku. Za\u0142\u00f3\u017cmy tak\u0105 sytuacj\u0119: w \u015bwiecie gry postacie s\u0105 w posiadaniu \u015bwiecy, kt\u00f3ra zosta\u0142a nierozerwalnie powi\u0105zana z ich \u017cywotem, gdy tylko zga\u015bnie ich marne \u017cywoty zgasn\u0105 wraz z ni\u0105, w realu masz \u015bwi\u0119ce na stole mo\u017cesz wi\u0119c skompilowa\u0107 te dwa \u015bwiaty. Od teraz gracze musz\u0105 chroni\u0107 dwie \u015bwiece, t\u0105 z wyobra\u017ani i t\u0105 co maj\u0105 przed nosami. Ty natomiast mo\u017cesz specjalnie wywo\u0142ywa\u0107 zawirowania powietrza np. machaj\u0105c z znienacka podr\u0119cznikiem je\u017celi gracze rzuc\u0105 si\u0119 \u017ceby zas\u0142oni\u0107 \u015bwiec\u0119 w\u0142asnymi cia\u0142ami to znaczy, \u017ce jeste\u015b mistrzem.
\n Prawie wszystkie (za wyj\u0105tkiem dw\u00f3ch pierwszych) opisane powy\u017cej triki skutkuj\u0105 tylko wtedy gdy u\u017cywasz ich ze wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci\u0105, nie na wszystkich sesjach i nie wi\u0119cej ni\u017c dwa na raz, gdy zaczniesz przesadza\u0107 to zamiast efektu us\u0142yszysz: „o nie znowu”. <\/p>\n
\n
\n
\n
\n
\n<\/OL>
\n<\/span>Zako\u0144czenie<\/p>\n
\n<\/span>
\n<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"